Tarih

Afrika Kıtasında İnsan Irkının Etnik Dağılımı Üzerine Bir Bakış

İnsanlık tarihine baktığımız zaman bu sürecin yaklaşık olarak 3 milyon yıl önce insansı-hominidler tarafından başladığını görmekteyiz. İlerleyen süreçte ise pek çok farklı insan ırkının oluşmasıyla birlikte Homo ailesinin geniş bir yelpaze haline geldiği (bkz. Homo Erectus, Homo Habilis, Homo Rudol Rudolfensis ve daha niceleri) bir diğer önemli husustur. Ancak pek çok insan ırkından geriye yalnızca bundan tam 200 bin yıl önce meydana gelen bizler yani ”Homo Sapiens’ler” günümüze kadar ulaşmayı başarabilmiştir. Sapiens’ler ise dünyanın dört bir yanına dağılmış ve bulundukları coğrafyalara göre adaptasyon geçirmiştir. Aşağıda bahsi geçen adaptasyonlara bir göz atalım…

Aslında Birleşmiş Milletlerin dünya üzerinde kabul ettiği 3 ırk grubu mevcuttur. Bu ırk grupları; Siyahiler, Sarı Benizliler ve Beyazlardır. Ancak Bilim insanları yaptıkları araştırmalar sonucunda bu sayıyı 4’e çıkararak İlkel bir ırk olarak kabul edilen Avusturalya yerlilerini yani Aborjinleri de farklı bir insan ırkı olarak listeye eklemiştir. Şimdi ise Afrika Kıtası üzerindeki etnik dağılımı ele alalım…

Yaşlı kıta Afrika’da 5 entik yapı vardır.

  1. Kıtanın Güneyinde bulunan Namibya bölgesinde Buşmanlar
  2. Orta Afrika bölgesinde dağınık halde yaşayan Pigmeler
  3. Afrika kıtasının büyük bir kısmına özellikle Büyük Sahra Çölünün güneyindeki alanlara dağılmış olan siyahi halklar
  4. Kıtanın kuzeyinde bulunan Hami-Sami halkları
  5. Ve son olarak Madagaskar adasında yaşayan Malagaşlar

Bahsi geçen ilk 3 grup siyahi ırktan, 4. grup beyaz ırktan, 5. ve son grup ise sarı benizli ırk grubundandır.

1. Grubumuz olan Buşmanlar aslında tıpkı Avustralya yerlileri olan Aborjinlere benzeyen bir halktır. Afrika kıtasındaki diğer tüm ırklardan çok daha eski bir geçmişleri vardır. Ancak bugün sayıları azalmıştır. En belirgin özellikleri, kısa boylu, tiftik saçlı ve sarımsı-kahverengi cilt renklerine sahip olmalardır.

2. Grubumuz olan Pigmeler ise Orta Afrika bölgesine dağılmış bir şekilde yaşayan cüce siyahilerdir. Buşmanlar’dan sonra kıtadaki 2. en eski toplumdur. tıpkı Buşmanlar gibi Pigmelerinde sayısı oldukça azdır ve fazlasıyla ilkel bir hayat sürmektedirler. Cüce, tiftik saçlı ve kahverengi ten renklerine sahiplerdir.

3. Grubumuz ise Afrika kıtasının büyük bir çoğunluğunu kapsayan siyahi gruptur. Pek çok sayıda halktan oluşmaktadırlar. Cilt renkleri koyu siyahtan, kahverengi tonlarına kadar değişmektedir. Hepsi tiftik saçlı olmakla beraber Batı Afrika bölgesinde yaşayanlar kısa boylu, Doğu Afrika bölgesinde (Özellikle Sudan’da) yaşayanlar uzun boyludur.

4. Grubumuz olan Hami ve Sami halkları bölgeye sonradan gelmiş olan bir topluluktur özellikle kıtanın kuzey doğu kesimlerinde yaşamaktadırlar. Batıya doğru gidildikçe Berberiler, Doğuya doğru gidildikçe Araplar veya Yahudiler gibi isimler almaktadırlar. Ancak Araplar, Berberiler veya Yahudiler de kendi içerisinde pek çok farklı gruplara ayrılmaktadır.

5. Ve son grubumuz olan Malagaşlar ise günümüzde Afrika kıtasının güney doğu bölgesinde bulunan Madagaskar adasında yaşamaktadır. Bölgeye Güneydoğu Asya adalarından geldikleri bilinmektedir. Kendi içerisinde 2 gruba ayrılmaktadırlar.

Yaşlı kıta Afrika’daki dil grupları olarak iki ana grubun var olduğundan söz edebiliriz. Diğer diller bu 2 dil grubunun alt dallarıdır.

Sahra Çölünün güneyinde bulunan Nil-Sahra dillerini konuşan halklar. Bu halkların öne çıkan fiziksel özelliklerini ele aldığımız zaman hemen şunu fark edebiliriz… Dünyanın en uzun boylu ve oran olarak en zayıf insanlarıdırlar. Ancak bu durum etnik gruplarıyla değil bölgenin iklimsel şartlarıyla alakalıdır. Zaten yukarıda da söz ettiğimiz gibi Homo Sapiens dünyanın dört bir yanına dağılarak yaşadığı bölgelerin coğrafi şartlarına göre adaptasyon sağlamıştır.

Bir diğer dil grubumuz ise Orta Afrika ormanlarında ve kıtanın orta-güney kesimlerinde yaşan halkların konuştuğu Nijer-Kongo dil grubudur. Bu dilleri konuşan insan grupları, Nil-Sahra dillerini konuşan halklara nazaran çok daha kısa ve koyu ten renklerine sahiplerdir ayrıca vücutları çok daha belirgin hatlıdır.

Şimdi Etiyopya bölgesi üzerinden Afrika kıtasında ne kadar çok etnik grup ve dil ailesi olduğunu ele alalım…

Etiyopya halkı her ne kadar koyu ten renklerine sahip olsa da Siyahi ırk yerine Beyaz ırk olarak kabul edilirler. Konuştukları diller ise Hami-Sami dil ailesindendir. Hami-Sami dil ailesi de kendi içerisinde 5 gruba ayrılmaktadır.

  1. Sami Grubu
  2. Kuşi Grubu
  3. Eski Mısır Grubu
  4. Berberi Grubu
  5. Çad Grubu

Şunu da belirtmekte fayda var, Son grupta yazmış olduğumuz Çad ailesi, Siyahi ırk olarak kabul edilmektedir. Afrika kıtasının yerlilerdir. Diğer gruplar ise beyaz ırk olarak kabul edilirler. Bu grupların ten rengi Akdeniz kıyılarında çok açık kahverengi olmakla beraber Somali dolaylarında neredeyse siyahtır. Etiyopya ve Eritre’de yaşayan halkların bir kısmı Sami grubundan, diğerleri ise Kuşi grubundandır. Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi, Sami grubu ve Kuşi grubu da kendi içerisinde pek çok gruba ayrılmaktadır. Örneğin, Amharalar ve Tigreler Sami grubundandır. Afhar, Oromo, Somali, Buce, Agau ise Kuşi halklarıdır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir